0

je winkelwagen is leeg

Waarom slapen belangrijk is

april 08, 2021 5 minuten lezen

Waarom slapen belangrijk is

Waarom is slapen belangrijk? Dit zijn de effecten van slaap op je lichaam

Als je er over nadenkt is slapen eigenlijk maar een gek concept: na een vermoeiende dag gaan we in bed liggen, waar we een aantal uur met onze ogen dicht hallucineren, voordat we ’s ochtends uitgerust uit bed stappen. Nog vreemder is dat de wetenschap eigenlijk niet precies weet waaróm we slapen. Wat we echter wél weten is dat slaap een enorm positief effect heeft op ons brein en lichaam. Er is geen enkel orgaan in ons lijf dat niet positief gebaat is bij slaap, aldus neurowetenschapper Matthew Walker en schrijver van het boek ‘Waarom we Slapen’. Daarom kijken we vandaag naar de effecten van slaap op je lijf. 

Waarom slaap belangrijk is:

We brengen maar liefst één derde van ons leven slapend door. Tijdens je slaap doorloop je verschillende slaapstadia. Die hebben allemaal een eigen uniek doel: van orgaanherstel tot informatieverwerking, en meer.

Wakker zijn is een aanslag op je lichaam: je verwerkt een hoop informatie, en vraagt veel van je spieren en organen. Als je niet zou slapen, zou je lichaam geen tijd hebben om te herstellen. Slaapgebrek is dan ook heel schadelijk voor je lichaam, en kan leiden tot depressies, hart-en-vaatziekten en hogere kans op kanker. Je kunt hierover meer lezen in onze andere blogartikelen, net als onze tips tegen slapeloosheid.

Helaas kun je de verloren slaap niet inhalen. Wat weg is, is weg. Daarom is het belangrijk het slaaptekort te beperken en zo vaak mogelijk goed te slapen, zodat je zo min mogelijk last hebt van schadelijke langtermijneffecten.

Effect slaap op je lichaam

Effect slaap op je lichaam

Slaap is belangrijk voor je organen om te herstellen. Waarom dit precies zo werkt, is niet helemaal duidelijk, er is namelijk niet heel veel wetenschappelijk onderzoek naar slaap. Het is lastig om onderzoek naar slaap te doen: bij de meeste studies moeten mensen hun eigen slaap bijhouden, wat tot wisselende en onbetrouwbare onderzoeksresultaten kan leiden. En slapen met een monitor aan je lijf zorgt waarschijnlijk voor aanpassingen in je slaapritme.

Daarnaast wordt er meestal gekeken naar de negatieve effecten van slaaptekort: een link tussen slaap(gebrek) en gezondheidsproblemen. Er wordt niet altijd onderzoek gedaan naar de positieve effecten van slaap op organen. Dat slaap echter goed is voor je lijf, dat weten we inmiddels wel zeker. Hier volgen dus een paar voorbeelden.

We weten dat mensen die te voldoende slapen een gezonder hart hebben en minder kans hebben op hartproblemen. Waarschijnlijk komt dit omdat je hartslag en bloeddruk dalen tijdens je slaap. Zowel een hoge bloeddruk als een te hoge hartslag zijn risicofactoren voor hartproblemen. Voldoende slapen geeft je hart dus rust, en een paar uur om bij te komen van de stress van ons dagelijks leven.

Slaap is ook cruciaal voor een goed immuunsysteem. En een immuunsysteem is dan weer erg belangrijk voor je algemene gezondheid: het beschermt je tegen virussen en infecties. Tijdens je slaap gaat het immuunsysteem hard aan het werk om je te helpen genezen en je immuniteit te versterken. Het werkt dan aan het “immunologisch geheugen”, waarbij het antigenen leert herkennen en aanvallen.

Grappig feitje: goede slaap verbetert ook de effectiviteit van vaccinaties. Als je de regelmatig minder dan zeven uur per nacht slaapt, zijn vaccinaties minder effectief. Waarschijnlijk heeft je lijf dan simpelweg te weinig tijd om deze deeltjes goed te herkennen en een goed afweersysteem ertegen te bouwen.

Daarnaast is het een bekend feit dat slaapt helpt in spierherstel na een flinke sportsessie. Dit gebeurt via eiwitsynthese tijdens de pre-REM-slaap, en duurt zo’n halfuurtje. Als je slecht slaapt, maakt je lichaam minder groeihormonen aan en kun je zelfs spiermassa verliezen. Grote kans dat je gewichtsverlies dus eigenlijk spierverlies (in plaats van vetverlies) is als je onvoldoende slaapt.

Als laatste hou je een jongere huid als je voldoende slaapt. Tijdens je slaap wordt het vochtgehalte van je huid in balans gebracht. Dus wil je rimpels en een doffe huid zo lang mogelijk vermijden? Zorg dan dat je minimaal 8 uur slaap pakt per nacht.

Effect slaap op je gewicht

Je hebt het misschien al eens gehoord: slaapgebrek kan leiden tot overgewicht. Maar waarom is dat zo?

Een goed slaapritme (dus beter slapen) zorgt dat alle processen in het lichaam soepel verlopen. Zo ook de aanmaak van hormonen, en de juiste balans ertussen. Honger is één van de processen die wordt aangestuurd onder invloed van hormonen.

Er zijn twee belangrijke stofjes die hierin een hoofdrol spelen: Ghreline geeft je een hongergevoel en het hormoon leptine signaleert juist dat je vol zit. Als je te weinig slaapt, daalt je leptine-gehalte, en stijgt je ghreline-niveau. Kortom: je hebt meer hongergevoel en je lijft geeft minder snel aan dat je vol zit.

Daarnaast maakt je lichaam bij slaapgebrek meer stofjes aan waardoor je wilt snacken. En laten die snacks nou meestal barsten van de vetten en suikers waardoor je makkelijk aankomt. Uit een studie van de Mayo Clinic uit 2012 blijkt dat je bij één uur minder slaap de volgende dag gemiddeld 145 calorieën meer eet.

Dit wordt nog eens versterkt doordat je bij te weinig slaap slechter je emoties kunt reguleren. Dit betekent dat je impulsiever bent en jezelf dus minder goed kunt afremmen als je onverstandige keuzes maakt. Als je voldoende slaapt heb je dus een betere impulscontrole en minder hongergevoel.

Effect slaap op je brein

Tijdens je slaap gaat je brein flink aan de slag om te indrukken van die dag te verwerken en te bepalen welke informatie behouden moet blijven, en welke weg kan.

Als je slaapt verplaatst je brein informatie van je kortetermijngeheugen (hippocampus) naar het langetermijngeheugen (cortex). Dit is goed vanwege twee redenen: ten eerste maakt het je hippocampus vrij om de volgende dag weer nieuwe informatie op te slaan. Je hebt dus letterlijk meer ruimte in je hoofd om nieuwe dingen te leren.

Ten tweede zorgt dit proces ervoor dat je belangrijke dingen beter onthoudt. Je mag overdag dan woordjes blokken voor je examen, ’s nachts krijgt alles een plekje, waardoor je de dingen die je geleerd hebt ook daadwerkelijk onthoudt. 

Wist je dat je brein tijdens je slaap ook ‘verloren’ herinneringen herstelt? Zo komt het dus dat je soms na een nachtje slapen ineens weer dingen herinnert die je de avond ervoor vergeten was. Als je studeert is goed slapen dus enorm belangrijk, want tijdens de slaap wordt alles écht in je geheugen geprent.

Daarnaast is slapen belangrijk voor het reguleren van je emoties. Tijdens je REM slaap verwerk je impulsen en emoties die je toen je wakker was hebt ervaren. Je brein is bezig met daar betekenis aan te geven, en te bepalen wat je ervan vindt. Tijdens die slaapfase worden dus je sociale skills en emotionele weerbaarheid gevormd. Ook je mogelijkheid problemen op te lossen en creativiteit worden in deze periode aangescherpt.

Slaapgebrek maakt je letterlijk labieler. Niet alleen zorgt het ervoor dat je prikkelbaarder bent, en sneller op je tenen getrapt. Het zorgt er ook voor dat je impulsievere beslissingen maakt. Goed slapen zorgt voor een meer stabiel humeur. Het is dus niet alleen gezond voor je lichaam, het kan ook geen kwaad voor de gezondheid van je relaties!


laat een reactie achter

Reacties worden goedgekeurd voordat ze geplaatst worden